Niet iederéén kiest voor een CI

In het RTL programma "Doof" worden 3 personen gevolgd die een CI krijgen. Nu in een tijd waarin bijna iedere ouder voor een CI kiest voor hun kind, is het ook goed om eens iets te lezen van iemand die bewust niet kiest voor een CI. Lees het verhaal van Eva Westerhof (voorzitter Dovenschap).


Als je doof bent en je krijgt de kans weer te kunnen horen, grijp je die toch met beide handen aan? Niet iedereen denkt daar zo over. Eva Westerhoff is al 21 jaar doof en kiest ervoor voorlopig geen operatie te ondergaan.

“Ik vind het moeilijk te begrijpen dat mensen zo geraakt worden door muziek”, vertelt Eva Westerhoff (37). “Mijn herinneringen aan muziek zijn gebleven bij Op een onbewoond eiland van Kinderen voor kinderen en I’m every woman van Whitney Houston. Maar ik mis het niet. Het is lekker rustig in mijn hoofd.” Eva Westerhoff is doof. Al 21 jaar bevindt ze zich in doodse stilte. Afgezien van de oorsuizen die ze heeft. ‘Maar dat is mijn eigen herrie’. Als kind kon ze iets horen, maar echt goed was het nooit. “Ik kon mensen maar moeilijk verstaan. Ik hoorde bijvoorbeeld: i …oor ….el…aa…v…r… aa…

“Ik leerde al vroeg liplezen en praten door een logopediste. Daardoor kon ik goed meekomen in de horende wereld. Maar op mijn zestiende werd het stil. Ik hoorde niets meer. Dat was moeilijk. Ik had horende vrienden, maar ook dove. Begaf me jarenlang in beide werelden. Toen ik twintig was, had ik het gevoel dat ik moest kiezen waar ik bij wilde horen. Ik heb toen laten onderzoeken of ik in aanmerking zou komen voor een CI (Cochleair Implantaat, zie hieronder). Ik bleek de perfecte kandidaat, ook omdat ik goed kon praten. Toch heb ik het uiteindelijk niet gedaan.”

“Horenden begrijpen dat vaak niet. Je wilt toch kunnen horen? Mensen denken dat een ci een wondermiddel is. Maar een operatie geeft geen garantie dat je weer echt kunt horen. Je wordt eerder slechthorend; je hoort geluid. De artsen konden me niet garanderen dat ik een gesprek zou kunnen voeren. Daarom heb ik uiteindelijk gekozen om het niet te doen. Want dat is het enige dat ik echt mis: even bellen met opa en oma of een korte ontmoeting op straat.”

Grote ingreep

Maar ook de risico’s die een operatie met zich meebrengen, waren voor Westerhoff een reden om het niet te doen. “Mensen vergeten weleens dat het echt een grote ingreep is. Je laat een apparaat in je hoofd zetten. Daarnaast, als je nog een beetje hoort, verdwijnt dat volledig wanneer je een ci laat plaatsen. En als je het eenmaal hebt, kun je niet meer terug. Daar was ik niet aan toe.” Hoewel ze nog altijd achter haar beslissing staat, sluit ze niet uit dat ze ooit misschien wel een CI laat plaatsen. Maar alleen als ze er zelf volledig achterstaat. “Toen ik twintig was, heb ik mij ook laten beïnvloeden door mijn omgeving.

Het is heel belangrijk dat mensen hun eigen beslissing kunnen nemen en ook gerespecteerd worden in hun keuze. Ik stuit vaak op onbegrip. Mensen vinden je zielig of denken dat je dom bent omdat je niet kunt horen. Maar er is verder helemaal niets mis met mij. Ik kan alles, behalve horen.” Daarnaast voelt ze zich thuis in de dovenwereld. Het is een hechte gemeenschap die op borrels en feesten volop bijkletsen. Alleen gebeurt dat in gebarentaal in plaats van gesproken Nederlands.

“Mensen denken weleens dat doof zijn heel eenzaam is. Maar je kunt gewoon praten met mensen. Ik neem overal een tolk mee naartoe en klets via haar met horenden. Dat werkt voor mij. Ik denk dat ik gek zou worden als ik allerlei bijgeluiden zou horen, behalve het gesprek dat ik wil volgen. De ‘buitenwereld’ lijkt niet altijd te snappen dat doof zijn niet iets is wat bij voorbaat genezen moet worden. Sommigen zijn blij met dat wat ze wel kunnen en hoeven niet te horen. Dat recht hebben ze.”

Het ‘wondermiddel’ ci

In het RTL-programma Doof! worden mensen gevolgd die een Cochleair Implantaat (CI) krijgen. Dit is een elektronisch toestel dat ervoor kan zorgen dat zeer slechthorenden en doven weer geluid kunnen horen. In de media wordt het vaak een wondermiddel genoemd. Dat imago wil maatschappelijk werker Eline Slik van de Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening voor Doven en Slechthorenden graag de wereld uithelpen. “Het geluid wordt nooit zoals horenden het ervaren. Gebruikers vergelijken het vaak met een Donald Duck-stem. Maar het opent wel een nieuwe wereld.”

Volgens Slik is het succes van een CI afhankelijk van de verwachtingen van een patiënt. Voorlichting is daarom erg belangrijk. “Dankzij een CI kunnen mensen weer geluid opvangen, maar het is niet altijd mogelijk om gesprekken te kunnen voeren. Het resultaat is bij iedereen anders. Daarnaast hebben laatdoven grotere kans op goede spraakontwikkeling dan doofgeborenen. Zij konden immers ooit gesprekken voeren en zijn gewend aan geluid. Bij doven moet dat deel van de hersenen opnieuw getraind worden.” Naast veranderingen in het gehoor, kan een CI ook psychologische gevolgen hebben.

Doven zijn bijvoorbeeld opeens minder afhankelijk van hun partner. “Een relatie verandert daardoor opeens”, legt Slik uit. “Bovendien heeft de omgeving vaak onterecht de indruk dat iemand nu volwaardig kan horen en houdt daardoor geen rekening meer met het gebrek. Dat kan alsnog tot eenzaamheid leiden. Want bij welke gemeenschap hoor je dan eigenlijk: de horende of de dovenwereld? Soms leidt dit tot somber gevoelens of zelfs depressie. Daardoor is voorlichting zo belangrijk. Pas dan kan iemand een goed overwogen keuze maken.”

Bron: NCRV gids
Tekst: Emmi van den Boom | Foto: Layendecker