Ouders en tolken in gesprek over grenzen

Op 1 februari organiseerde de FODOK samen met KTV Kennisnet een ontmoetingsavond voor ouders en (gebaren- en schrijf-)tolken. Dat werd een indringend gesprek, zonder kant-en-klare conclusies, maar mét de gedeelde behoefte aan een vervolg - en dat komt ongetwijfeld!


Onder leiding van Sebastiaan Bogaard, zelf tolk, coach en communicatietrainer, kwam er van alles langs en werd er ook veel gelachen:

“Mag een tolk signaleren?” In de zin van: als zij iets ziet dat niet door de beugel kan, wat mag/moet zij doen?
“Mag de tekst van de schrijftolk zonder meer naar ouders en kind gestuurd worden?”
 “Waar ligt je professionele grens als tolk?”
“Wat kan ik met mijn grote ervaring in het basisonderwijs? Ik zie veel, maar kan mijn kennis niet delen.”
“Moet je de thuissituatie van het kind kennen om goed te kunnen tolken?”

Ervaringen
Bij een voorstelling in een niet echt coöperatief theater nam de tolk het dove kind op schoot, tot groot plezier van alle betrokkenen!

Een moeder herinnert zich dat ze bij een bruiloft een tolk had gevraagd voor haar driejarige dochter. In plaats van speels met het meisje de bruiloft te tolken en te becommentariëren, ging de tolk letterlijk tolken: voor een meisje van die leeftijd zinloos en saai.

Dove kinderen voelen zich al zo vaak anders dan anderen; een tolk kan dat nog eens benadrukken. Een vader herinnert zich nog goed wat zijn dochter zei, toen hij probeerde iets voor haar te tolken: “Niet doen pap, dan kijken de mensen zo!” Diezelfde dochter studeert nu en de tolken hebben veel moeite met het niveau en het jargon van haar studie. Daarom heeft ze ervoor gekozen per vak één tolk te vragen, opdat deze zich de stof en het bijbehorende jargon eigen kan maken.

Een leerling kon zich, vanwege problemen thuis, niet genoeg concentreren om de schrijftolk te volgen. Die maakte gewoon samenvattingen van de lessen, die de leerling later rustig kon doorlezen.

Tips van ouders aan tolken
•    Meld ongewenst gedrag bij de docent, de IB’er of de AB’er: die kunnen ermee 
      verder.
•    Wees niet te rigide; pas je aan aan het kind.
•    En bij meervoudig gehandicapte kinderen: beweeg letterlijk mee met het kind.
•    Middelbare-school-leerlingen zullen zelf vrije uren en wijzigingen aan de tolk
      moeten doorgeven. Maak het bespreekbaar als dat niet goed loopt.

Tips van tolken en ouders aan ouders
•    Nodig de tolk(en) eerst bij je thuis uit, zodat iedereen elkaar kent.
•    Neem een tolk op proef voordat je er voor een jaar aan vast zit.
•    Maak het bespreekbaar als je niet tevreden bent over de tolk!
•    Vraag via-via of iemand goede tolken kent.
•    Een goede klik tussen tolk en leerling is belangrijk, maar ze hoeven geen
      vrienden te zijn!