Tolken in het onderwijs en meer

Bij de invoering van passend onderwijs veranderen de regeling en de financiering van de tolkvoorziening in het onderwijs voorlopig niet. Er vindt nog overleg plaats tussen het ministerie, de besturen van de cluster 2 scholen en de belangenorganisaties over de wijze waarop de tolkvoorziening in het basis- en het voortgezet onderwijs en in het MBO op termijn het beste geregeld kan worden.


Bij de invoering van passend onderwijs veranderen de regeling en de financiering van de tolkvoorziening in het onderwijs voorlopig niet. Er vindt nog overleg plaats tussen het ministerie, de besturen van de cluster 2 scholen en de belangenorganisaties over de wijze waarop de tolkvoorziening in het basis- en het voortgezet onderwijs en in het MBO op termijn het beste geregeld kan worden. De beroepsverenigingen van tolken gebarentaal en schrijftolken worden ook betrokken bij dit overleg. Wanneer de regeling verandert, worden de ouders, de leerlingen en de tolken hierover tijdig geïnformeerd.  


Onderwijstolken naar Cluster 2?
In de wet Passend Onderwijs is opgenomen dat de tolkvoorziening in het basis- en voortgezet onderwijs en het MBO overgeheveld zal worden naar de instellingen voor Cluster 2. De FODOK was daar van meet af aan bij betrokken en staat daar, onder voorwaarden, niet afwijzend tegenover. Over de onderwijstolkvoorziening bij het UWV bestaat immers veel ontevredenheid: er is niet altijd kennis van zaken en de verschillende UWV-kantoren lijken soms hun eigen beleid te voeren. Bij Cluster 2 is meer deskundigheid op dit gebied en de belangenorganisaties zouden invloed kunnen uitoefenen op de kwaliteit en de uitvoering van de tolkvoorziening.


Onrust
Op de een of andere manier heeft het nieuws van deze tolkoverheveling voor veel onrust gezorgd, niet in de laatste plaats omdat soms zowel onderwijsmedewerkers als tolken hierover ongefundeerde uitspraken deden, ook naar hun klanten. Wij vinden dat niet professioneel, maar we beseffen ook dat de onduidelijkheid over deze tolkoverheveling, die dus inmiddels uitgesteld is, daaraan heeft bijgedragen.

De onrust betreft vooral de zorg dat de cluster 2-instelling “zouden gaan bepalen” wie wel en niet een tolk krijgt. Het zijn echter niet de bestuurders die deze beslissingen nemen. De Commissie van Onderzoek (CvO) zal, op basis van de onderwijs- en communicatiebehoefte van de leerling, de tolkvoorziening koppelen aan het onderwijsarrangement. Ouders en leerling zijn nauw betrokken in het traject dat voorafgaat aan het besluit van de CvO. In de CvO zitten professionals die verstand van zaken hebben. En nee: ze zijn inderdaad niet onafhankelijk van de instelling, maar de andere kant is dat buiten de instellingen nauwelijks deskundigheid over cluster 2-leerlingen te vinden is. De FODOK kiest in dit geval voor de expertise en zal als belangenorganisatie (samen met Dovenschap en FOSS) natuurlijk de vinger aan de pols houden.

Maar nogmaals: voor komend schooljaar moeten de onderwijstolken gewoon op de oude manier worden aangevraagd!


Ander nieuws omtrent tolkvoorzieningen
De belangenorganisaties en tolkorganisaties hebben gezamenlijk een brief geschreven aan de ministeries van VWS, OCW en SZW en daarin gepleit voor één landelijke regeling voor alle tolkvoorzieningen, wel zo handig voor de tolkgebruikers. Zover zijn we nog lang niet, want ambtelijke molens malen langzaam, maar we zijn erover in gesprek.

De tolkvoorziening voor de leefuren zal per 1 januari 2015 worden overgeheveld van de Awbz naar de Wmo. Dat betekent dat de gemeentes verantwoordelijk worden voor de tolkvoorziening voor hun dove en slechthorende inwoners. VWS, VNG, belangenorganisaties en aanbieders werken nu aan een landelijke regeling met een eigen budget, omdat niet iedere gemeente daarvoor de benodigde expertise in huis heeft.

Brief naar de burgemeester?
Om aan te geven hoe belangrijk het voor tolkgebruikers is dat de tolkvoorziening goed wordt geregeld, is er op social media spontaan het initiatief ontstaan om dit onderwerp als individuele tolkgebruiker aan te kaarten bij de burgemeester van de gemeente waar je woont. Hopelijk zorgt dit voor bewustwording en gaan gemeenten zich realiseren op hoeveel mensen deze besluiten daadwerkelijk invloed hebben. Doe ook mee! Klik hier voor een voorbeeld.